Basisgebeden

De Rooms-Katholieke Kerk heeft een schat aan vaste gebeden. Hieronder is de tekst van de basisgebeden opgenomen.

  • Onze Vader (Pater Noster)
  • Wees gegroet
  • De Geloofsbelijdenis
  • Oefening van het Geloof
  • Engel des Heren
  • Rozenkrans

Onze Vader

Onze Vader, die in de hemel zijt,
uw naam worde geheiligd,
uw rijk kome,
uw wil geschiede, op aarde zoals in de hemel.

Geef ons heden ons dagelijks brood
en vergeef ons onze schulden,
zoals ook wij vergeven aan onze schuldenaren,
en breng ons niet in beproeving,
maar verlos ons van het kwade.

Pater noster (Onze Vader, Latijnse versie)

Pater noster, qui es in caelis,
sanctificetur nomen tuum.
Adveniat regnum tuum.
Fiat voluntas tua, sicut in caelo et in terra.
Panem nostrum quotidianum da nobis hodie,
et dimitte nobis debita nostra,
sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.
Et ne nos inducas in tentationem:
sed libera nos a malo. Amen.

Wees gegroet, Maria

Wees gegroet, Maria, vol van genade,
de Heer is met U,
gij zijt de gezegende onder de vrouwen,
en gezegend is Jezus, de Vrucht van uw schoot.
Heilige Maria, Moeder van God,
bid voor ons, zondaars,
nu en in het uur van onze dood. Amen.

De Twaalf Artikelen van het geloof

(of: Apostolische geloofsbelijdenis, Apostolicum of Credo)

Ik geloof in God de almachtige Vader,
Schepper van Hemel en Aarde.
En in Jezus Christus, zijn enige Zoon, onze Heer,
die ontvangen is van de heilige Geest,
geboren uit de Maagd Maria;
die geleden heeft onder Pontius Pilatus,
is gekruisigd, gestorven en begraven,
die nedergedaald is ter helle,
de derde dag verrezen uit de doden,
die opgestegen is ten hemel,
zit aan de rechterhand van God,
de almachtige Vader,
vandaar zal Hij komen oordelen
de levenden en de doden.
Ik geloof in de heilige Geest;
de heilige katholieke kerk;
de gemeenschap van de heiligen;
de vergeving van de zonden;
de verrijzenis van het lichaam;
en het eeuwig leven. Amen.

Geloofsbelijdenis I (Nicea-Konstantinopel)

Ik geloof in één God, de almachtige Vader,
Schepper van hemel en aarde, van al wat zichtbaar en onzichtbaar is.
En in één Heer, Jezus Christus, eniggeboren Zoon van God,
vóór alle tijden geboren uit de Vader,
God uit God, licht uit licht,
ware God uit de ware God.
Geboren, niet geschapen, één in wezen met de Vader
en door wie alles geschapen is.
Hij is voor ons, mensen,
en omwille van ons heil uit de hemel neergedaald.
Hij heeft het vlees aangenomen
door de heilige Geest uit de maagd Maria,
en is mens geworden.
Hij werd voor ons gekruisigd,
Hij heeft geleden onder Pontius Pilatus
en is begraven.
Hij is verrezen op de derde dag, volgens de Schriften.
Hij is opgevaren ten hemel:
zit aan de rechterhand van de Vader.
Hij zal wederkomen in heerlijkheid
om te oordelen levenden en doden
en aan zijn rijk komt geen einde.

Ik geloof in de heilige Geest
die Heer is en het leven geeft,
die voortkomt uit de Vader en de Zoon;
die met de Vader en de Zoon
tezamen wordt aanbeden en verheerlijkt;
die gesproken heeft door de profeten.
Ik geloof in de éne, heilige, katholieke en apostolische kerk.
Ik belijd één doopsel tot vergeving van de zonden.
Ik verwacht de opstanding van de doden,
en het leven van het komend rijk. Amen.

Credo

Credo in unum Deum,
Patrem omnipotentem, factorem caeli et terrae, visibilium omnium et invisibilium.
Et in unum Dominum Iesum Christum, Filium Dei Unigenitum.
Et ex Patre natum ante omnia saecula.
Deum de Deo, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero.
Genitum, non factum, consubstantialem Patri: per quem omnia facta sunt.
Qui propter nos homines, et propter nostram salutem descendit de caelis.
Et incarnatus est de Spiritu Sancto ex Maria Virgine: Et homo factus est.
Crucifixus etiam pro nobis: sub Pontio Pilato passus, et sepultus est.
Et resurrexit tertia die, secumdum Scripturas.
Et ascendit in caelum: sedet ad dexteram Patris.
Et iterum venturus est cum gloria, iudicare vivos et mortuos: cuius regni non erit finis.
Et in Spiritum Sanctum, Dominum, et vivificantem: qui ex Patre Filioque procedit.
Qui cum Patre et Filio simul adoratur, et conglorificatur: qui locutus est per Prophetas.
Et unam sanctam catholicam et apostolicam Ecclesiam.
Confiteor umum baptisma in remissionem peccatorum.
Et exspecto ressurectionem mortuorum.
Et vitam venturi saeculi.
Amen.

Tien geboden van God

Ik ben de Heer, uw God.
1. Gij zult geen afgoden vereren, maar Mij alleen aanbidden en boven alles beminnen.
2. Gij zult de Naam van de Heer, uw God, niet zonder eerbied gebruiken.
3. Wees gedachtig, dat gij de dag des Heren heiligt.
4. Eer uw vader en uw moeder.
5. Gij zult niet doden.
6. Gij zult geen onkuisheid doen.
7. Gij zult niet stelen.
8. Gij zult tegen uw naaste niet vals getuigen.
9. Gij zult geen onkuisheid begeren.
10. Gij zult niet onrechtvaardig begeren, wat uw naaste toebehoort.

De vijf geboden van de Heilige Kerk

Gij zult:
1. de verplichte feestdagen vieren als zondag.
2. Op zondagen en verplichte feestdagen deelnemen aan de eucharistie en geen verboden werk doen.
3. Op onthoudingsdagen geen vlees gebruiken en op vastendagen vasten.
4. Ten minste eenmaal per jaar biechten.
5. In de Paastijd de heilige Communie ontvangen.

Oefening van geloof

Mijn Heer en mijn God,
– ik geloof: dat Gij zijt één God in drie Personen, de Vader, de Zoon en de heilige Geest;
– dat God de Zoon voor ons is mens geworden en aan het kruis gestorven;
– dat Gij het goede loont en het kwade straft.
– Ik geloof alles wat Gij hebt openbaard, en door de heilige kerk ons leert.
– Dat geloof ik vast, omdat Gij het hebt gezegd, die alles weet en altijd waarheid spreekt.
– Heer, vermeerder mijn geloof!

Oefening van hoop

Oneindig Goede God,
– Ik hoop, door de verdiensten van Jezus Christus, van U te verkrijgen: de eeuwige zaligheid en alle genaden, die ik daarvoor nodig heb.
– Dat hoop ik met een vast vertrouwen, omdat Gij het hebt beloofd, die almachtig zijt, oneindig goed voor ons en getrouw in uw beloften.
– Heer, versterk mijn hoop!

Oefening van berouw

Barmhartige God,
– Ik heb spijt over mijn zonden, omdat ik uw straffen heb verdiend;
– maar vooral, omdat ik U, mijn grootste Weldoener en het hoogste Goed, heb beledigd.
– Ik verfoei al mijn zonden en beloof, met de hulp van uw genade, mijn leven te beteren en niet meer te zondigen.
– Heer, wees mij zondaar genadig!

Oefening van liefde

God van liefde, ik bemin U boven alles uit geheel mijn hart, omdat Gij oneindig goed en oneindig beminnelijk zijt.
Uit liefde tot U bemin ik ook alle mensen als mijzelf.
Heer, geef mij steeds meer liefde.

De Engel des Heren

Traditioneel wordt het Engel des Heren driemaal daags gebeden: om 6.00 uur, om 12.00 uur en om 18.00 uur. In benedictijnse abdijen bidden de monniken het Angelus ook na de Completen. Onze Mariaklok luidt het Angelus om 12:00 en 18:00 automatisch. Het Angelus bestaat uit vier delen: vier formules plus een slotgebed. Tussen de formules wordt het Ave Maria (Wees gegroet) gebeden.

Angelus Domini nuntiavit Mariæ, (De Engel des Heren heeft aan Maria geboodschapt,)
Et concepit de Spiritu Sancto. (En zij heeft ontvangen van de heilige Geest.)

Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum.
Benedicta tu in mulieribus,
et benedictus fructus ventris tui, Iesus.
(Wees gegroet, Maria, vol van genade, de Heer is met U.
Gij zijt de Gezegende onder de vrouwen
en gezegend is Jezus de vrucht van uw schoot.)

Sancta Maria, Mater Dei,
ora pro nobis peccatoribus,
nunc et in hora mortis nostræ. Amen.
(Heilige Maria, Moeder van God,
bid voor ons zondaars,
nu en in het uur van onze dood. Amen.)

Ecce Ancilla Domini.
(Zie de Dienstmaagd des Heren.)
Fiat mihi secundum Verbum tuum.
(Mij geschiede naar uw Woord.)

Ave Maria, gratia plena…

Et Verbum caro factum est.
(En het Woord is vlees geworden.)
Et habitavit in nobis.
(En het heeft onder ons gewoond.)

Ave Maria, gratia plena…

Ora pro nobis, Sancta Dei Genetrix.
(Bid voor ons, Heilige Moeder van God.)
Ut digni efficiamur promissionibus Christi.
(Opdat wij de beloften van Christus waardig worden.)

Oremus: Gratiam tuam quæsumus, Domine,
mentibus nostris infunde;
ut qui, angelo nuntiante,
Christi Filii tui Incarnationem cognovimus,
per passionem eius et crucem,
ad resurrectionis gloriam perducamur.
Per eundem Christum Dominum nostrum.
Amen.

(Wij bidden U, Heer,
stort uw genade in onze harten,
opdat wij, die door de boodschap van de Engel
de menswording van Christus uw Zoon hebben leren kennen,
door zijn lijden en kruis gebracht worden
tot de heerlijkheid van de verrijzenis.
Door dezelfde Christus, onze Heer.
Amen.)

Paastijd
Het Regina Caeli is ook de naam van het devotionele Maria-gebed dat in de Paastijd wordt gebeden op de tijdstippen waar normaliter het Angelus gebeden wordt. 

Regina caeli laetare, alleluia
Quia quem meruisti portare, alleluia
Resurrexit sicut dixit, alleluia
Ora pro nobis Deum, alleluia
.

Koningin van de hemel verheug u, Godlof
Omdat Hij die gij waardig geweest waart te dragen, Godlof
Verrezen is, zoals hij gezegd had, Godlof
Bid God voor ons, Godlof.

Na het reciteren van de antifoon wordt er dit aan toegevoegd:

Gaude et laetare, Virgo Maria, alleluia.
Quia surrexit Dominus vere, alleluia.
Oremus.
Deus, qui per resurrectionem Filii tui, Domini nostri Iesu Christi, mundum laetificare dignatus es: praesta, quaesumus; ut per eius Genetricem Virginem Mariam, perpetuae capiamus gaudia vitae.
Per eundem Christum Dominum nostrum. Amen.

Verheug en verblijd u, Maagd Maria, Godlof
Want de Heer is waarlijk verrezen, Godlof
Laat ons bidden.
God, die U gewaardigd hebt door de verrijzenis van uw Zoon onze Heer Jezus Christus de wereld te verblijden; geef ons, vragen wij, door zijn Moeder de Maagd Maria, de vreugden van het eeuwig leven te verwerven.
Door dezelfde Christus onze Heer. Amen

Rozenkrans

De maand oktober wordt van oudsher ook wel de Rozenkransmaand genoemd. In deze maand is er bijzondere devotie tot de H. Maagd Maria, de moeder van Jezus. De rozenkrans is een gebedssnoer. Tijdens het bidden worden de zogeheten Blijde, Droevige en Glorievolle Geheimen en Geheimen van het Licht overwogen, een korte samenvatting van het levensverhaal van Jezus en Maria.

Reeds in de Middeleeuwen werd de rozenkrans gebeden in kloosters. Het was met name de H. Dominicus van Caleruega (1170-1221), stichter van de Dominicanen, die dit gebed bevorderde, nadat Maria aan hem verschenen was. In de 14de en de 15de eeuw raakte het rozenkransgebed ook buiten de kloosters bij leken bekend. Met name door toedoen van de dominicanen, de jezuïeten en de rozenkransbroederschappen, waarvan de meest bekende in 1475 te Keulen werd opgericht en vandaar over de hele wereld verspreid.

De rozenkrans is een gebedssnoer met oorspronkelijk vijftien maal tien kralen, telkens afgewisseld door een grotere kraal. Aan dit snoer werd ter ere van Maria bij elke kraal een weesgegroet, dus in totaal 150 weesgegroeten gebeden. De grotere kraal betrof het Onze Vader. De tegenwoordig gebruikelijke en in de volksmond genoemde ‘rozenkrans’ is feitelijk het zogeheten ‘rozenhoedje’. De naam is ontleend aan het hoedje van rozen dat als een kroontje of onder een kroontje vaak bij Maria en andere heilige maagden werd afgebeeld. Dit ‘rozenhoedje’ is een derde deel van de eigenlijke rozenkrans. Het snoer telt vijfmaal tien kralen met daartussen vijf grotere. Met dit snoer worden niet 150 weesgegroetjes gebeden, maar ‘slechts’ vijftig. Het voortdurend herhalen van een gebed met een gebedssnoer in de hand, zoals dat bij het bidden van de rozenkrans gebeurt, is een vorm van gebed die in meer religies voorkomt, onder meer bij moslims.

Tijdens het rozenkransgebed wordt één van de delen van de zogeheten Geheimen van de Rozenkrans overwogen. Dit is een korte samenvatting van het levensverhaal van Jezus en Maria, ontleend aan de evangeliën. Elk deel bestaat uit vijf overwegingen. De delen bestonden eerst uit de Blijde, Droevige en Glorievolle Geheimen. Het was paus Johannes-Paulus II z.g. die eind 2002 in de eerdergenoemde apostolische brief aan de reeds bestaande 15 geheimen van de rozenkrans vijf ‘geheimen van het Licht’ toevoegde, een toevoeging die sinds eeuwen niet had plaatsgevonden. Hierdoor zijn de opeenvolgende geheimen meer een “samenvatting van het evangelie” geworden en hebben zij een duidelijker Bijbels fundament gekregen. Hieronder een overzicht van alle geheimen, met de voorkeursdag waarop deze overwogen kunnen worden:

De blijde geheimen (maandag en zaterdag)

1. De engel Gabriel brengt de blijde boodschap aan Maria.

2. Maria bezoekt haar nicht Elisabeth.

3. Jezus wordt geboren in de stal van Bethlehem.

4. Jezus wordt in de tempel aan God opgedragen.

5. Jezus wordt in de tempel teruggevonden.

De geheimen van het Licht (donderdag)

1. Jezus wordt gedoopt in de Jordaan.

2. Jezus openbaart zichzelf op de bruiloft van Kana.

3. Jezus verkondigt het Rijk Gods en roept op tot bekering.

4. Jezus verandert van gedaante op de berg Tabor.

5. Jezus stelt de eucharistie in bij het Laatste Avondmaal.

De droevige geheimen (dinsdag en vrijdag)

1. Jezus bidt in doodsangst tot Zijn hemelse Vader.

2. Jezus wordt gegeseld.

3. Jezus wordt met doornen gekroond.

4. Jezus draagt Zijn kruis naar de Calvarieberg.

5. Jezus sterft aan het kruis.

De glorievolle geheimen (zondag en woensdag)

1. Jezus verrijst uit de doden.

2. Jezus stijgt op ten hemel.

3. De heilige Geest daalt neer over de apostelen.

4. Maria wordt in de hemel opgenomen.

5. Maria wordt in de hemel gekroond.

Er is een speciale webpagina met informatie hoe de rozenkrans kan worden gebeden. Automatisch worden de juiste geheimen gekozen bij de dag van vandaag.