Lezingen van de Dag

De koningin van Sjeba, die veel van Salomon gehoord had, kwam om hem met raadsels op de proef te stellen. Vergezeld van een zeer groot gevolg, trok ze met een tros kamelen, die met reukwerken, edelstenen en heel veel goud beladen waren, naar Jerusalem. Bij Salomon aangekomen, vroeg ze hem alles, wat haar in de gedachte kwam. Maar Salomon verklaarde haar de zin van al haar woorden; niets bleef voor den koning verborgen, zodat hij het haar niet verklaren kon. Toen nu de koningin van Sjeba bemerkte, hoe wijs Salomon was, en zij het paleis zag, dat hij gebouwd had, de spijzen van zijn tafel, de aanzittende hovelingen, de rijen bedienden in hun kledij en de schenkers, verder nog de slachtoffers, die hij opdroeg in de tempel van Jahweh, raakte ze buiten zichzelf, en sprak tot den koning: Het is dus waar geweest, wat ik in mijn land over uw bezit en uw wijsheid gehoord heb. Ik geloofde het niet, voordat ik het met eigen ogen zag. Maar waarlijk, nog niet de helft heeft men mij verteld; want gij bezit meer wijsheid en rijkdom dan ik gehoord heb. Gelukkig uw vrouwen, gelukkig uw dienaren hier, die altijd voor u mogen staan, om uw wijsheid te horen. Gezegend zij Jahweh, uw God, die u zo heeft liefgehad, dat Hij u op Israëls troon heeft geplaatst, en u in zijn onvergankelijke liefde voor Israël tot koning heeft aangesteld, om volgens recht en billijkheid te regeren. Toen gaf zij den koning honderd twintig talenten goud, edelstenen en ontzaglijk veel reukwerk. Nooit meer is er zoveel reukwerk aangevoerd, als de koningin van Sjeba toen aan Salomon heeft geschonken.

Vertrouw aan de Heer uw levensweg toe, verlaat u op Hem, Hij zal er voor zorgen. Uw eerzaamheid zal als de dageraad stralen, uw recht als de middagzon. De mond van den rechtvaardige verkondigt de wijsheid, En zijn tong spreekt wat recht is. Hij draagt de Wet van zijn God in zijn hart; Nooit wankelen zijn schreden. Het heil van de vromen komt van de Heer; Hij is hun toevlucht in tijden van kwelling. De Heer staat hen bij en bevrijdt hen, Hij redt die zich tot Hem wenden.

In die tijd riep Jezus het volk weer bij zich en sprak tot hen: 'Luistert allen naar Mij en wilt verstaan: niets kan de mens bezoedelen wat van buiten af in hem komt. Maar wat uit de mens komt, dat bezoedelt de mens. Als iemand oren heeft om te horen, hij luistere.' Nadat Hij zich van het volk had teruggetrokken en thuis gekomen was, stelden zijn leerlin­gen Hem vragen over de gelijkenis. Hij antwoordde hun: 'Begrijpt ook gij nog zo weinig? Beseft gij dan niet, dat al wat van buiten af in de mens komt hem niet kan bezoedelen, omdat het niet in zijn hart komt maar in zijn buik en zijn weg vindt in een zekere plaats?' Zo verklaarde Hij alle voedsel rein. 'Maar,' zei Hij, 'wat uit de mens komt, dat bezoedelt de mens. Want uit het binnenste, uit het hart van de mensen, komen boze gedachten, ontucht, diefstal, moord, echtbreuk, heb­zucht, kwaadaardigheid, bedrog, losbandigheid, afgunst, godslastering, trots, lichtzinnigheid. Al die slechte dingen komen uit het binnenste en bezoedelen de mens.'

Het weloverwogen kwaad is een vrucht van voorbedachte rade; wij zondigen dan ook ongetwijfeld met voorbedachten rade. De Profeet bevestigt dit ergens duidelijk: “Ik had je geplant als een edele wijnstok, geheel van zuiver zaad; hoe ben je dan veranderd in bitterheid, een wijnstok van vreemde oorsprong?” (Jer. 2,21). Goede aanplant, slechte vrucht: het kwaad komt voort uit voorbedachte rade. De planter is niet schuldig, maar de wijnstok zal door het vuur worden verteerd, omdat hij, geplant om goede vrucht voort te brengen, vrijwillig slechte vrucht heeft gedragen.“God heeft de mens immers recht geschapen,” zegt de Prediker, “maar zijzelf hebben talloze listen gezocht” (Pred. 7,29). “Wij zijn immers zijn maaksel, geschapen om goede werken te doen” (Ef. 2,10), zegt de Apostel. De Schepper, die goed is, heeft dus geschapen met het oog op goede werken, maar het schepsel heeft zich door een eigen keuze tot het kwaad gewend. De zonde is dus, zoals wij hebben gezegd, een verschrikkelijk kwaad. Toch is zij niet zonder geneesmiddel: verschrikkelijk voor wie eraan vast blijft houden, maar gemakkelijk te genezen voor wie zich erdoor boetedoening van losmaakt. (…) Maar, zo zal men zeggen, wat is de zonde dan eigenlijk? Is het een dier? Is het een demon? Wat is haar oorsprong? Het is niet, o mens, een vijand die je van buitenaf aanvalt, maar een slechte voortbrengsel dat uit jezelf groeit. Kijk met zuivere ogen en er is geen begeerte. Bewaar wat van jou is en neem niet wat van anderen is, en zie: de hebzucht ligt neergeworpen. Denk aan het oordeel, en dan zullen noch ontucht, noch overspel, noch moord, noch enige vorm van ongehoorzaamheid bij jou de overhand krijgen. Maar wanneer je God vergeet, dan begin je aan het kwaad te denken en ongerechtigheid te bedrijven.

Toen ging Salomon ten aanschouwen van heel de gemeenschap van Israël voor het altaar van Jahweh staan, strekte zijn handen naar de hemel uit, en sprak: Jahweh, God van Israël! Geen god boven in de hemel of beneden op aarde is gelijk aan U; want in goedertierenheid houdt Gij U aan het verbond met uw dienaren, die met geheel hun hart voor uw aanschijn wandelen. Maar zou God dan werkelijk op aarde wonen? Zie de hemel, zelfs de hemel der hemelen, kan U niet bevatten; hoe dan dit huis, dat ik heb gebouwd! Jahweh, mijn God, luister naar het bidden en smeken van uw dienaar, en hoor het geroep en het gebed, dat uw dienaar vandaag tot U richt. Moge uw ogen dag en nacht over dit huis blijven waken, over de plaats, waarvan Gij gezegd hebt: "Mijn Naam zal daar wonen!" Hoor het gebed, dat uw dienaar op deze plaats tot U opzendt; luister naar de smeekbede, die uw dienaar en Israël, uw volk, op deze plaats tot U richten. En wanneer Gij ze hoort, in de hemel, uw woonstede, verhoor ze dan ook, en schenk vergiffenis.