18-02-2026
Met Aswoensdag begint de Veertigdagentijd. Dat is de periode voorafgaand aan het Hoogfeest van Pasen. Op Aswoensdag zet de priester met as een kruisje op het voorhoofd van de kerkgangers als teken van bezinning en boete. Hij spreekt daarbij: “Gedenk mens, dat ge stof zijt, en tot stof zult wederkeren”.
In de katholieke Kerk werd het in de tweede eeuw gebruikelijk om ter voorbereiding op Pasen te vasten. In de beginperiode vastten christenen volledig in de drie dagen voor Pasen: Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Stille Zaterdag. In de derde eeuw breidde de Kerk dat uit naar de veertig dagen. De reden om veertig dagen te vasten is omdat Jezus veertig dagen vastte in de woestijn voordat hij rondtrok als rabbi en genezer. Op Aswoensdag en Goede Vrijdag onthield men zich volledig van voedsel en water. De andere dagen in de veertigdagentijd eet men sober. Tegenwoordig is het ook populair om andere vormen van vasten te kiezen. Jongeren kiezen er bijvoorbeeld voor om geen social media te gebruiken, of om niet te snoepen.
Aswoensdag en Goede Vrijdag zijn verplichte vastendagen. De Nederlandse Bisschoppenconferentie heeft in 1989 bepaald: “Wij bepalen dat Aswoensdag en Goede Vrijdag dagen van verplichte vasten en onthouding in spijs en drank zijn en dat verder het bepalen van de wijze van de beoefening van boete en onthouding aan het eigen geweten en initiatief van de gelovigen wordt overgelaten.”
Onlangs publiceerde paus Leo XIV zijn boodschap voor 2026. De Paus legt drie accenten: luisteren, vasten en gezamenlijkheid.
“De bereidheid om te luisteren is de eerste manier waarop wij laten zien dat wij een relatie met iemand willen aangaan”, schrijft Leo. De paus spreekt over “leren luisteren zoals God luistert”. Dat betekent volgens hem ook dat we open moeten staan voor de ellende van de lijdende medemensen. Verder onderstreept de Romeinse Pontifex het belang van vasten en onthouding. Het noemt het “een concrete manier om ons voor te bereiden op het ontvangen van het Woord van God. Bovendien helpt vasten om verlangens te ordenen en “onze honger en dorst naar gerechtigheid levend te houden en ons te bevrijden van zelfgenoegzaamheid.” Daarnaast herinnert de paus aan een “zeer praktische en vaak ondergewaardeerde vorm van onthouding”. Hij roept op deze Veertigdagentijd te gebruiken om te oefenen in het afzien “van woorden die onze naaste beledigen en kwetsen”. “Laten wij beginnen met ons taalgebruik te ontwapenen, harde woorden en overhaaste oordelen te vermijden, ons te onthouden van laster en geen kwaad te spreken over wie niet aanwezig is en zich niet kan verdedigen.” Tot slot benadrukt Leo het gemeenschappelijke karakter van de Veertigdagentijd: het is een weg die gelovigen samen afleggen, in de hoop dat dit ons brengt tot grotere aandacht voor God en voor de minsten in de maatschappij.
Voor meer achtergrond bij de Veertigdagentijd: zie ook Veertigdagentijd | KRO-NCRV
En wilt u de catechese over de Vastenperiode van het Heilig Jaar 2025 nog eens teruglezen? Dan kan dat hier: 1e Zondag van de Veertigdagentijd (Jaar C) | Nationale Raad voor Liturgie
We wensen u een goede voorbereiding toe op Pasen!